Một loại đất được cho là thấm khi nó cho phép nước đi qua nó. Có nhiều yếu tố khác nhau như tỷ lệ rỗng, kích thước và hình dạng của hạt,trình độ đất os bão hòa, vv đang ảnh hưởng đến tính thấm của đất và các yếu tố này sẽ được thảo luận ngắn gọn trong bài viết này.

Trước khi đi để biết về các yếu tố này, hãy xem biểu thức chung về tính thấm hệ số bắt nguồn từ việc so sánh định luật poiseuille với luật Darcy.

Trong đó k = Hệ số thấm

    C = hằng số hình dạng

 D = Kích thước hạt hiệu quả

e = Tỷ lệ trống

Nước chia thành đất
Hình 1: Nước chia thành đất

Các yếu tố ảnh hưởng đến tính thấm của đất

Sau đây là các yếu tố ảnh hưởng đến tính thấm của đất.

  1. Kích thước hạt đất
  2. Diện tích bề mặt riêng của hạt đất
  3. Hình dạng hạt đất
  4. Tỷ lệ trống
  5. Kết cấu đất
  6. Mức độ bão hòa
  7. Tính chất nước
  8. Nhiệt độ
  9. Nước hấp phụ
  10. Chất hữu cơ

1. Kích thước của hạt đất

Độ thấm thay đổi tùy theo kích thước của hạt đất. Nếu đất là hạt thô, tính thấm là nhiều hơn và nếu nó là hạt mịn, độ thấm thấp. Mối quan hệ giữa hệ số thấm (k) và kích thước hạt (D) có thể được hiển thị từ phương trình (1) như sau.

2. Diện tích bề mặt riêng của hạt

Diện tích bề mặt cụ thể của các hạt đất cũng ảnh hưởng đến tính thấm. Cao hơn diện tích bề mặt cụ thể thấp hơn sẽ là tính thấm.

3. Hình dạng của hạt đất

Các hạt tròn sẽ có độ thấm cao hơn hình dạng góc. Đó là do diện tích bề mặt cụ thể của các hạt góc hơn so với các hạt tròn.

4. Tỷ lệ trống

Nói chung, Tính thấm tăng theo tỷ lệ void. Nhưng nó không áp dụng cho tất cả các loại đất. Ví dụ, Đất sét có tỷ lệ rỗng cao hơn bất kỳ loại đất nào khác nhưng tính thấm đối với đất sét rất thấp. Điều này là do, đường dẫn dòng chảy qua các lỗ rỗng trong trường hợp đất sét rất nhỏ khiến nước không thể cho phép đi qua con đường này một cách dễ dàng.

Mối quan hệ giữa hệ số thấm và tỷ lệ rỗng có thể được biểu thị từ phương trình (1) như

Đối với đất sét

Trong đó, C = Hình dạng của đường dẫn dòng chảy,

e = Tỷ lệ trống. 

Đối với đất hạt thô, có thể bỏ qua. Vì thế

5. Kết cấu đất

Cấu trúc của bất kỳ hai khối đất tương tự có cùng tỷ lệ khoảng trống không cần phải giống nhau. Nó thay đổi theo đến mức độ nén được áp dụng. Nếu một loại đất có cấu trúc kết bông, các hạt nằm trong định hướng ngẫu nhiên và tính thấm sẽ nhiều hơn trong trường hợp này.

Nếu đất chứa cấu trúc phân tán, các hạt nằm trong hướng đối diện do đó, tính thấm rất thấp. Tính thấm của các lớp đất phân tầng cũng thay đổi theo hướng dòng chảy. Nếulưu lượnglà song song, tính thấm là nhiều. Nếu nó vuông góc, tính thấm là ít hơn.

Kết cấu đất
Hình 2: Kết cấu đất

6. Mức độ bão hòa

Đất bão hòa một phần có chứa các lỗ rỗng không khí được hình thành do không khí bị vướng hoặc khí thoát ra từ chất lỏng hoặc nước thấm. Không khí này sẽ chặn đường dẫn dòng chảy do đó làm giảm tính thấm. Đất bão hòa hoàn toàn dễ thấm hơn đất bão hòa một phần.

7. Tính chất của nước

Các tính chất khác nhau của nước hoặc chất lỏng như trọng lượng đơn vị và độ nhớt cũng ảnh hưởng đến tính thấm. Tuy nhiên, trọng lượng đơn vị của nước sẽ không ảnh hưởng nhiều vì nó không thay đổi nhiều theo nhiệt độ.

Nhưng khi nhiệt độ tăng độ nhớt giảm nhanh. Từ phương trình (1), độ thấm tăng khi độ nhớt giảm.

8. Nhiệt độ

Nhiệt độ cũng ảnh hưởng đến tính thấm trong đất. Từ phương trình (1), độ thấm tỷ lệ nghịch với độ nhớt của chất lỏng. Được biết, độ nhớt thay đổi ngược với nhiệt độ. Do đó, tính thấm có liên quan trực tiếp đến nhiệt độ.

Nhiệt độ càng lớn, độ thấm sẽ càng cao. Đó là lý do, thấm nước vào mùa hè nhiều hơn vào mùa đông.

9. Nước hấp phụ

Nước hấp phụ là lớp nước hình thành xung quanh hạt đất, đặc biệt là trong trường hợp đất hạt mịn. Điều này làm giảm kích thước của khoảng trống khoảng 10%. Do đó, tính thấm giảm.

10. Chất hữu cơ

Sự hiện diện của chất hữu cơ làm giảm tính thấm. Điều này là do sự tắc nghẽn của các lỗ rỗng bởi các chất hữu cơ.

>> Tham khảo thêm: Chèn lấp trong phần móng: Các loại và cách thực hiện

Chuyên mục: Tin tức

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *